o:9660 Posttraumatski stresni poremećaj - prediktori razvoja i oporavka doktorska disertacija Posttraumatic stress disorder - predictors of development and of recovery : doctoral dissertation sr Uvod: Posttraumatski stresni poremećaj (PTSP) predstavlja multiuzročni fenomen, odnosno, poremećaj koji nastaje kombinacijom velikog broja različitih uzročnika. Izloženost potencijalno traumatskim događajima može dovesti do razvoja posttraumatskog stresnog poremećaja a njegova životna prevalenca u opštoj populaciji u Evropi iznosi 2-6%, dok prevalenca aktuelnog PTSP-a iznosi 1%. U Americi je ovaj procenat veći te je životna prevalenca PTSP-a između 5- 10% a aktuelnog 1-5%. Prema istraživanjima, približno 25-40% osoba koje su iskusile traumatski događaj razvije PTSP, dok je razlog zašto ostatak populacije ne razvije ovaj poremećaj predmet brojnih debata. Ciljevi: Utvrditi potencijalne prediktore razvoja PTSP-a u inicijalnoj fazi istraživanja, kao i potencijalne prediktore ishoda PTSP-a nakon godinu dana od inicijalne faze u opštoj populaciji u Srbiji. Metod: Uzorak sačinjava 640 osoba u inicijalnoj fazi i 120 u fazi praćenja nakon godinu dana. Procena je obavljena pomoću sledećih intrumenata: Međunarodni neuropsihijatrijski intervju (Mini–International Neuropsychiatric Interview (M.I.N.I.), Revidirana lista životnih stresora (Life Stressor Checklist Revised, LSC-R), Kratak inventor simptoma (The Brief Symptom Inventory, BSI), Upitnik za procenu kvaliteta života (Manchester Short Assessment of Quality of Life, MANSA). Rezultati: Starije životno doba, nizak obrazovni nivo i niži mesečni prihodi mogu predvideti aktuelni PTSP, kao i nizak nivo kvaliteta života, psihijatrijski komorbiditet i visok nivo ličnog distresa. Urbana populacija, bolji kvalitet života i mali broj stresora, vode oporavku od PTSP-a. Zaključak: Utvrđivanje faktora rizika kao i rezilijentnosti koji utiču na razvoj PTSP-a, neophodno je za prevenciju i tretman ovog mentalnog poremećaja koji može imati ozbiljne posledice po pojedinca, porodicu i društvenu zajednicu. Background: Posttraumatic stress disorder (PTSD) is a `multicausal` phenomenon, meaning that it is the product of the combination of a number of potential causes. Exposing to potentially traumatic events can develop posttraumatic stress disorder and lifetime prevalence rate of PTSD in general European population is 2-6% and 1% of current PTSD. Epidemiological studies on posttraumatic stress disorder in the United States show a lifetime prevalence rate of 5-10% and a current prevalence of 1-5% in adult population. According to studies, 25-40% persons who have experienced traumatic event develop PTSD, but why the rest of people do not is the metter of huge disscussion. Aims: To examine the predictors of development and of recovery of PTSD in general adult Serbian population at 1-year follow up period. Method: The sample consisted of 640 subjects in the initial phase and 120 in the follow up. Assessment has been carried out by the following instruments: Mini–International Neuropsychiatric Interview (M.I.N.I.), Life Stressor Checklist Revised, LSC-R, The Brief Symptom Inventory, BSI, Manchester Short Assessment of Quality of Life, MANSA. Results: Older age, low education, lower monthly income can predict current PTSD as also, low quality of life, psychiatric comorbidity and higher personal distress. Urban population, higher quality of life, small number of stressors and lower personal distress leads to recovery of PTSD. Conclusions: Distinguishing risk and resiliency factors which could have influence on development of PTSD, it is necessary for prevention and treatment this mental disorder which has a serious consequences for person, family and whole community. Medicina / Medicine Datum odbrane : 04.04.2014 trauma, posttraumatski stresni poremećaj, faktori rizika, rezilijentnost, oporavak,komorbiditet. trauma, posttraumatic stress disorder, risk factors, resiliency, recovery, comorbidity 616.89 yes 46743055 91552101 1935 91552100 46743055 2015-09-04T10:04:21.053Z 45 no 46 mentor Bojana A., 1974- (aut) Pejušković 2013 63 mentor Dušica, 1952- Lečić Toševski 2013 63 član komisije Aleksandar, 1963- Damjanović 2013 63 član komisije Saveta, 1963- Draganić Gajić 2013 63 član komisije Smiljka, 1948- Popović Deušić 2013 PDF/A (177 str.) 2214131 http://phaidrabg.bg.ac.rs/o:9660 no yes 2 2015-09-04T10:04:21.320Z 70 11 1066950 1067023 Medicina / Medicine trauma, posttraumatski stresni poremećaj, faktori rizika, rezilijentnost, oporavak,komorbiditet. trauma, posttraumatic stress disorder, risk factors, resiliency, recovery, comorbidity 616.89 1738 11A32 2013