Baucal, Aleksander, 1965- Kovač Cerović, Tinde, 1954- Petrović, Danijela, 1965- Pavlović Babić, Dragica, 1962- Trebješanin, Biljana, 1950- Osnovni cilj ovog rada je a) da se identifikuje s tepen povezanosti merenih faktora sa napredovanjem učenika na testu čitalačke pismenosti i b) da se utvrde i opišu karakteristike onih škola čiji učenici napreduju više i manje u odnosu na očekivanje formirano na osnovu regresione prave prosečnog socio-ekonomskog statusa učenika je dne škole i prosečnog napredovanja učenika te škole na testu čitalačke pismenosti koncipiranim u okviru PISA studije i da se na osnovu rezultata formulišu mere obrazovne politike koje mogu povećati postignuća načih učenika. U teorijskom delu rada opisani su faktori koji su uticali na promenu paradigme u merenju obrazovnih ishoda u psihologijji obrazovanja i koji su doveli do korišćenja konceptualizacije obrazovnih ishoda merenih na način kako je to urađe no u ovoj studiji. Ovi faktori su kategorisani u dve grupe: 1) u grupu onih uticaja koji su došli iz same nauke na osnovu empirijskih i teorijskih proučavanja, kao što su silaženje sa scene logičkog pozitivizma u psihologiji najvidljivije kroz pad bihejviorizma i uspon kognitivističkih, socijalno-kognitivističkih i konstruktivističkih teorija učenja, a zatim i razvijanje kompleksnih statističkih tehnika za konstrukciju psiholoških testova (IRT) 2) u grupu onih uticaja koji nisu došli iz same nauke već su posledica različitih političkih, demografskih i ekonomskih promena, kao što su npr. javljanje praksi testiranja, uticaj globalizacije i razvoj savremenih tehnologija. Prikazan je referentni okvir PISA studije i čitalačke pismenosti u okviru nje, kao i konceptualne, empirijske i teorijske kritike na račun PISA studije kao i kontraargumenti u prilog svrsishodnosti ovakvog načina merenja obrazovnih postignuća učenika. Na osnovu više teorijskih modela uspešne škole, kao što je to OECD-ov model uspešne škole, model decentralizovane (autonomne) škole i dinamički model efektivne škole, kreiran je referentni okvir za kvalitativnu analizu koja je koriščena u fazi identifikacije karakteristika uspešne i manje uspešne škole u Srbiji. U daljem delu rada koji se bavi teorijskim osnovama istraživanja, obrazložen je izbor konstrukata koji su ušli u studiju kao potencijalni faktori (korelati) napredovanja učenika na testu čitalačke pismenosti (školska samoefikasnost, pojam o sebi, stavovi prema nastavnicima i prema školi, procena učeničkih ciljeva, intrizička i ekstrinzička motivacija proširena shvatanjem teorije samodeterminacije Desaja i Rajana, epistemološka uverenja, metakognitivne strategije čitanja, uživanje u čitanju, socio-ekonomski status učenika) ... The main goal of this research is a) to identify the correlation between the measured factors with the progress of students in reading literacy test, and b) to a provide description of the characteristics of those schools whose students achieve more and achieve less compared to the expectations formed on the basis of regression line between average socio-economic status of school and average student progress in school reading literacy test set up in the PISA study. In the theoretical part of the paper there are described factors that influenced the shift of paradigm in the measurement of educational outcomes in educational psychology and that led to the use of conceptualizations of educational outcomes as they are measured in this study. These factors of influence are categorized into two groups: 1) in the group that have came out of the science on the basis of empirical and theoretical studies, as descent of logical positivism in psychology most evident through the fall of behaviorism and rise of cognitive psychology and social-constructivistic learning theories, as well as development of complex statistical techniques for the construction of psychological tests (IRT) 2) in the group of influences that did not come from science per se, but are consequences of different political, demographic and economic changes, such astesting practices, the impact of globalization and the development of new technology. Referent framework is presented for PISA reading literacy studies and within it, there are presented conceptual, empirical and theoretical criticisms of the PISA studies and counter-arguments in favor of the usefulness of this method in measuring student achievement as well. Based on several theoretical models of successful schools, such as the OECD's model of successful schools, decentralized model of autonomous school and a dynamic model of effective schools, framework for qualitative analysis is created, which is used in the process of identifying the characteristics of successful and less successful schools in Serbia. Following part of the paper deals with the theoretical basis of the research, explaination of the choice of constructs that were entered in the study as potential factors (correlates) of students'progress in reading literacy test (academic self-efficacy, self-concept, attitudes toward school and teachers, assessment of students' goals, extrinsic motivation and intrinsicmotivation expanded understanding of the theory of self-determination of Ryan and Deci, epistemological beliefs, metacognitive reading strategies, reading enjoyment, socio-economic status of students)... Psihologija / Psychology Datum odbrane: 23.1.2014. info:eu-repo/semantics/bachelorThesis https://phaidrabg.bg.ac.rs/o:8442 cobiss:523851927 thesis:4947 Jovanović, Vitomir P. 1984- srp 2013 OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Psihologija OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Psihologija čitalačka pismenost, faktori obrazovnih postignuća, karakteristike škola, motivacija, epistemološka uverenja, mere obrazovne politike reading literacy, educational attainment factors, school characteristics, motivation, epistemological beliefs, education policy measures http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/2.0/at/legalcode PDF/A (260 listova) 5092678 bytes Faktori napredovanja na testu čitalačke pismenosti: predstave o znanju i karakteristike školskog konteksta : doktorska disertacija