o:8222 Analiza fosforilacije glukokortikoidnog receptora u limfocitima zdravih ljudi i pacijenata sa akutnom epizodom depresivnog poremećaja doktorska disertacija Analysis of lymphocyte glucocorticoid receptor phosphorylation in healty subjets and patients with current episode of depressive disorder : doctoral dissertation sr Depresivni poremećaj (DP) je multifaktorijalno oboljenje, široko rasprostranjeno u svetu, i rasvetljavanje mehanizama koji su u osnovi ovog poremećaja predstavlja jedan od najvećih izazova biomedicinskih istraţivanja današnjice. Narušena funkcija hipotalamo-hipofizno-adrenalne (HHA) ose, kao i signalizacija preko glukokortikoidnog receptora (GR), čest su nalaz kod pacijenata sa DP-om. Takođe, određeni stepen disfunkcije HHA ose i samog GR-a uočavaju se i kod zdravih ljudi i pretpostavlja se da to predstavlja jedan od faktora rizika za razvoj kliničke depresije. S druge strane, uspešno lečenje pacijenata sa depresijom, praćeno je normalizacijom aktivnosti HHA ose i funkcije GR-a. GR je ligand-zavisan transkripcioni faktor, koji nakon vezivanja glukokortikoida (krajnjih produkata aktivnosti HHA ose) prelazi iz citoplazme u jedro gde reguliše ekspresiju velikog broja gena. Vaţan način regulacije funkcije GR-a postiţe se njegovom fosforilacijom koja je posredovana aktivnošću kinaza, koje se aktiviraju u odgovoru na različite ćelijske signale. Fosforilacija GR-a na serinu 211 (S211) stimuliše ulazak receptora u jedro i generalno se smatra biomarkerom njegove povećane transkripcione aktivnosti, dok je za fosforilaciju GR-a na serinu 226 (S226), koja je posredovana c-Jun N-terminalnim kinazama (eng. c-Jun N-terminal kinases, JNK), pokazano da inhibira njegovu transkripcionu aktivnost i stimuliše izlazak GR-a iz jedra u citoplazmu. Među genima stimulisanim glukokortikoidima su GILZ (eng. glucocorticoid-induced leucine zipper, GILZ), vaţan posrednik anti-inflamatornih efekata GR-a, i FKBP5 (eng. FK506 binding protein 5, FKBP5), koji ima vaţnu ulogu u ograničavanju glukokortikoidne signalizacije u ćeliji, sprečavajući translokaciju GR-a iz citoplazme u jedro... Major depressive disorder (MDD) is a multifactorial illness that a ffects people across the globe and u derstanding mechanisms underlying this disorder represents a major challenge of biomedical research today. One of the most consistent findings among patients with MDD is dysfunctional hypothalamic – pituitary – adrenal (HPA) axis, caused by altered function of the glucocorticoid receptor (GR). In healthy population, individuals with impaired HPA axis and GR function are also observed, and these features are believed to represent increased risk factors for depression . On the o ther hand, successful antidepressant treatments ameliorate many of the neuroendocrine disturbances observed in depression . The GR is ligand - activated transcriptional factor that apon glucocorticoid binding (glucocorticoids are end products of HPA axis acti vity) translocate from the cytoplasm to the nucleus where it modulates the expression of wide variety of genes. Phoshor y lation of the GR, mediated by activity of diverse cellular kinases, is imprtant way of regulating GR function. The GR phosphorylation at S211 promotes GR translocation to the nucleus and enhances its transcriptional activity , while GR phosphorylation at S226, mediated by c - Jun N - terminal kinases (JNK), inhibits its transcriptional activity and promotes GR nuclear export. Some of m yriad of genes whose expression is stimu late d by the GR are glucocorticoid - induced leucine zipper (GILZ), an important mediator of glucocorticoid anti - imflamatory actions, and FK506 binding protein 5 (FKBP5), which is a part of an intracellular ultra - short negative feedback loop for GR activity... Biologija - Molekularna biologija psihijatrijskih poremećaja / Biology- Molecular biology of psychiatric disorders Datum odbrane : 30. 01.2014 depresivni poremećaj; fosforilacija glukokortikoidnog receptora; JNK; FKBP5; GILZ; simptomi depresije, anksioznosti i stresa kod zdravih ljudi major depressive disorder; phosphorylation of glucocorticoid receptor; JNK; GILZ; FKBP5; symptoms of depression, anxiety and stress in healthy subjects 577.25[611/612-056.32+616.895.4](043.3) yes 1024679090 91552101 1256 91552100 1024679090 2014-09-08T14:36:29.053Z 45 no 46 mentor Iva S., 1983- Lukić 2013 63 mentor Miroslav Adžić 2013 63 član komisije Nađa Marić-Bojović 2013 63 mentor Gordana, 1963- Matić 2013 63 član komisije Danka Savić 2013 63 član komisije Marija, 1954- Radojčić 2013 PDF/A (141 list) 4132710 http://phaidrabg.bg.ac.rs/o:8222 no yes 2 2014-09-08T14:36:29.320Z 70 11 1066841 1066867 Biologija - Molekularna biologija psihijatrijskih poremećaja / Biology- Molecular biology of psychiatric disorders depresivni poremećaj; fosforilacija glukokortikoidnog receptora; JNK; FKBP5; GILZ; simptomi depresije, anksioznosti i stresa kod zdravih ljudi major depressive disorder; phosphorylation of glucocorticoid receptor; JNK; GILZ; FKBP5; symptoms of depression, anxiety and stress in healthy subjects 577.25[611/612-056.32+616.895.4](043.3) 1738 11A02 2013