http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0/at/legalcode Akutni efekti brzih ekscentričnih kontrakcija sa različitim veličinama opterećenja na manifestaciju postaktivacijske potencijacije : doktorska disertacija 2025 srp https://phaidrabg.bg.ac.rs/o:36689 cobiss:177069833 thesis:9877 info:eu-repo/semantics/bachelorThesis Zlojutro, Nemanja, 1988- OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Teorija sporta OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Teorija sporta PAP, brza ekscentrična kontrakcija, eksplozivna snaga, CMJ, OptoGait PAP, fast eccentric contraction, explosive strength, CMJ, OptoGait 796:612.766(043.3) Nedeljković, Aleksandar, 1975- Suzović, Dejan, 1969- Ćosić, Marko, 1978- Kukić, Filip, 1989- 71 str. 2467046 bytes Cilj doktorske disertacije je da se ispitaju akutni efekti različitih brzina kontrakcija sa 3 vrsteopterećenja na postaktivacijsku potencijaciju (PAP). Postaktivacijska potencijacija se definiše kaofiziološki fenomen koji dovodi do akutnog povećanja sposobnosti ispoljavanja sile i snage skeletnihmišića koje nastaje kao direktna posljedica prethodne snažne voljne mišićne kontrakcije, odnosnopotencijacijskog podražaja (Borba i sar., 2017). Potencijacija je vršena sa 3 serije sa 3 ponavljanja,dinamičkim kontrakcijama sa opterećenjem 90% od 1RM-a (ECC90%), brzim ekscentričnimkontrakcijama sa 60% (EC60%) i 40% (EC40%) od 1RM-a na uzorku od 20 studenata.Eksperimentalna procedura je sprovedena u četiri odvojene sesije sa 7 dana pauze između sesija.Antropometrijska mjerenja i procjena 1RM-a u vježbi čučanj na Smit mašini izvršena su u okviruprve sesije. Akutni efekti PAP-a procijenjeni su na osnovu kinematičkog parametara - maksimalnevisine skoka (h), mjerenjem rezultata na testiranju prije i nakon primjene protokola,(Countermovement Jump - CMJ), u okviru druge, treće i četvrte sesije, redom: ECC90%, EC60% iEC40%. Pauza između potencijacijskog podražaja i CMJ-a je bila 6 minuta kod sve 3 potencijacije inakon sve tri serije. Analizom rezultata ANOVA za ponovljena mjerenja utvrđeno je da postojistatistički značajna razlika u visini skoka nakon primjene sve 3 vrste potencijacije, p < .001.Bonferroni post hoc analiza pokazala je značajne razlike između visina CMJ-a nakon potencijacijaECC90% (2.81 ± 1.08 cm) i EC60% (2.45 ± 0.8 cm), p < .005. Dalje, prosječne vrijednosti visineskoka nakon ECC90% i EC60% su značajno veće u odnosu nakon EC40% (1 ± 0.3 cm). Rezultatiove studije ukazuju na to da je moguće primijeniti dinamičke 90% od 1RM-a i brze ekscentričnekontrakcije sa opterećenjima 60% i 40% od 1RM-a u cilju akutnog povećanja visine CMJ-a nakonperioda pauze od 6 minuta kod studenata. Iako je najveći efekat zabilježen pri većim intenzitetima(90% i 60% 1RM), čak i opterećenje od 40% od 1RM-a dovelo je do statistički i praktično značajnog,ali najmanje izraženog poboljšanja, što sugeriše njegovu moguću primjenu u situacijama kadavisokointenzivna aktivacija nije preporučljiva. The aim of the doctoral dissertation is to investigate the acute effects of fast eccentriccontractions with different load on the postactivation potentiation (PAP). Postactivation potentiationis defined as a physiological phenomenon that leads to an acute increase in the ability to exert forceand power of skeletal muscles, which occurs as a direct result of a previous strong voluntary musclecontraction, or potentiating stimulus (Borba et al., 2017). Potentiation was performed using 3 sets of3 repetitions with dynamic contractions (ECC90%) at 90% of one repetition maximum (1RM-a), fasteccentric contractions at 60% (EC60%), and 40% (EC40%) 1RM-a on a sample of 20 students. Theprocedure was carried out in four sessions with a 7-day rest between sessions. Anthropometricmeasurements and 1RM-a assessment using the barbell squat on the Smit machine were conductedin the first session. Acute PAP effects were assessed based on kinematic parameters (maximal jumpheight - h) using pretest and posttest Countermovement Jump (CMJ) tests in the second, third, andfourth sessions. The rest period between the potentiation stimulus and CMJ was 6 minutes for allconditions. Repeated measures ANOVA showed significant differences in jump height after all threetypes of potentiation (p < .001). Bonferroni post-hoc analysis revealed significant differencesbetween ECC90% (2.81 ± 1.08 cm) and EC60% (2.45 ± 0.8 cm) potentiation (p < .005). Additionally,jump height after ECC90% and EC60% was significantly higher compared to EC40% (1 ± 0.3 cm).The results of this study suggest that it is possible to apply dynamic contractions at 90% of 1RM andfast eccentric contractions with loads of 60% and 40% of 1RM to acutely enhance CMJ heightfollowing a 6-minute rest period in university students. Although the greatest effect was observed athigher intensities (90% and 60% of 1RM), even the 40% 1RM load resulted in a statistically andpractically significant, albeit less pronounced, improvement, indicating its potential applicability insituations where high-intensity activation may not be advisable. Fizičko vaspitanje i sport - Nauke fizičkog vaspitanja, sporta i rekreacije - Physical Education and Sport - Science of Physical Education, Sports and Recreation Datum odbrane: 29.09.2025.