o:3437 Povezanost polimorfizama VDR, CYP27B1 i CYP24A1 gena sa etiološkim faktorima i ishodom bolesti kod pacijenata sa oralnim skvamocelularnim karcinomom doktorska disertacija Association of polymorphisms in VDR, CYP27B1 and CYP24A1 genes with etiological factors and disease outcomes in patients with oral squamous cell carcinoma : doctoral dissertation sr Oralni skvamocelularni karcinomi (Oral Squamous Cell Carcinoma- OSCC) se karakterišu visokom stopom mortaliteta, lošom prognozom i porastom incidence među osobama mlađe populacije. I pored uloženih napora na polju prevencije, petogodišnje preživljavanje je ostalo nepromenjeno poslednjih nekoliko decenija, što nameće potrebu za nove, molekularne vidove karakterizacije oralnog karcinoma. Poznati faktori rizika za nastanak oralnog karcinoma su: pušenje i žvakanje duvana, konzumiranja alkohola, loša oralna higijena i infekcije visokorizičnim tipovima humanog papiloma virusa. Činjenica da samo izvesni procenat osoba izloženih navedenim faktorima rizika zaista i razvije OSCC, ukazuje na značaj genetičke osnove u procesu oralne kancerogeneze. Mnogobrojnim studijama je pokazano da vitamin D ima antikancerogeni efekat, koji se ogleda u zaustavljanju ćelijskog ciklusa, inicijaciji ćelijske diferencijacije, indukciji apoptoze, sprečavanju invazije malignih ćelija i antiangiogenetskom dejstvu. Vitamin D ispoljava svoju fiziološki aktivnu ulogu nakon vezivanja za receptor za vitamin D (engl. Vitamin D Receptor- VDR) koji je kodiran VDR genom. U VDR genu je identifikovan veliki broj polimorfizama nukleotidne sekvence (engl. Single Nucleotide Polymorphisms- SNP), od kojih samo mali broj ima funkcionalni efekat. U metabolizam vitamina D su uključeni članovi velike familije proteina citohroma P450 i to: 1α-hidroksilaza uključena u proces anabolizma (kodirana CYP27B1 genom), odnosno 24-hidroksilaza koja ima ulogu u katabolizmu (kodirana CYP24A1 genom). Obzirom na značaj proučavanja SNP-ova u genetičkim studijama asocijacije, postavlja se pitanje da li postojanje izvesnih genetičkih varijanti u genima uključenim u funkcionisanje i metabolizam vitamina D može biti asocirano sa rizikom nastanka oralnog karcinoma, kliničko patološkim karakteristikama i preživljavanjem pacijenata... Oral Squamous Cell Carcinoma (OSCC) is characterized with a high mortality, low survival rate and rising incidences among members of younger age groups. Despite efforts in prevention, the survival rate remains unchanged for the last few decades, which indicates the need for oral cancer molecular characterization. The well-known risk factors are tobacco smoking and chewing, alcohol consumption, poor oral hygiene and infection with high risk human papilloma virus types. The fact that only a small percentage of people exposed to the risk factors really develops OSCC indicates the importance of genetic background in the process of oral cancerogenesis. Numerous studies have demonstrated the anticancerogen effects of vitamin D, which is reflected in cell cycle arrest, induction of cell differentiation, apoptosis induction, inhibition of malignant cell invasion and antiangiogenic effect. Vitamin D exerts it’s physiological function after binding to the Vitamin D Receptor (VDR), which is encoded by the VDR gene. A great number of Single Nucleotide Polymorphisms (SNPs) have been identified in the VDR gene, among which a small number have functional effects. Members of the huge protein cytochrome P450 family are involved in vitamin D metabolism: 1α-hydroxylase is involved in anabolism (encoded by the CYP27B1 gene) and 24-hydroxylase is involved in catabolism (encoded by the CYP24A1 gene). Since SNPs investigation is of great importance in the genetic association studies, it is interesting to consider whether genetic variants in genes, involved in vitamin D functioning and metabolism, could be associated with oral cancer risk, clinicopathological characteristics and patient survival... Biologija - Genetika / Biology - Genetics Datum odbrane : 5.11.2012 oralni skvamocelularni karcinom, polimorfizmi nukleotidne sekvence, VDR gen, CYP27B1 gen, CYP24A1 gen oral squamocellular carcinoma single nucleotide polymorphism, VDR gene, CYP27B1 gene, CYP24A1 gene yes 1024527538 91552101 69 91552100 1024527538 2013-01-11T13:08:55.053Z 45 no 46 mentor Katarina Zeljić 2012 63 mentor Marina Stamenković-Radak 2012 63 mentor Zvonko Magić 2012 63 član komisije Jelena Milašin 2012 PDF/A (169 listova) 2876247 http://phaidrabg.bg.ac.rs/o:3437 no yes 4 2013-01-11T13:08:55.320Z 70 11 1066841 1066868 Biologija - Genetika / Biology - Genetics Datum odbrane : 5.11.2012. oralni skvamocelularni karcinom, polimorfizmi nukleotidne sekvence, VDR gen, CYP27B1 gen, CYP24A1 gen oral squamocellular carcinoma, single nucleotide polymorphism, VDR gene, CYP27B1 gene, CYP24A1 gene 575.22: [575.113:577.161.2]]:616-006.6 (043.3) Oralni skvamocelularni karcinom 1738 11A02 2012