Informacije o troškovima u funkciji podrške unapređenju konkurentskih prednosti preduzeća Apstrakt: Unapređenje konkurentnosti preduzeća doprinosi podizanju nivoa konkurentnosti nacionalne privrede, kao i jačanju njene pozicije u evropskim i svetskim okvirima. Uspešna strategija dodaje vrednost za ciljnog, postoje- ćeg i potencijalnog, potrošača, dugoročno posmatrano, zahvaljujući kontinuiranom prepoznavanju i zadovoljavanju njegovih potreba, mnogo efikasnije nego što to čini konkurencija. U nastojanju da se na optimalan način odgovori na turbulencije savremenog poslovnog ambijenta, ističe se potreba kreiranja i imple- mentacije programa reinženjeringa, programa TQM, JIT, integracije, promena organizacione i inovacione kulture i sl. Nezavisno od konkretnog opredeljenja u pogledu poslovne strategije, savremeno preduzeće se, neminovno, suočava sa zahtevom troškovne konkurentnosti. U savremenim uslovima izražene eksterne i interne kompleksnosti, postizanje i održavanje konkurentskih prednosti nije moguće bez adekvatnih informacija o troškovima. Stvaranje velikih i diversifikovanih preduzeća sa visokim kapitalnim ulaganjima, proizvodnja i realizacija širokog asortimana proizvoda, širenje kanala prodaje, intenzivne marketing, istraživačko-razvojne i druge aktivnosti podrške proizvodno-prodajnog procesa imaju za posledicu drastičan porast opštih u odnosu na direktne troškove preduzeća. Znatno povećanje učešća opštih troškova u ukupnim troškovima preduzeća učinilo je da obračunski postupci s opštim troškovima postanu centralni problem obračuna troškova i upravljanja troškovima i performansama preduzeća. ABC (Activity Based Costing) predstavlja sofisticiran način alokacije opštih troškova u smislu da je konzistentniji sa principom uzročnosti, pa zbog toga i produkuje tačnije informacije o cenama koštanja proizvoda i usluga. U radu je apostrofiran značaj podrške informacionog sistema računovodstva troškova, ključnog informacionog jezgra računovodstvenog informacionog sistema preduzeća, u generisanju kvalitetnih informacija o troškovima, kao podrške savremenim mehanizmima upravljanja preduzećem. Dat je osvrt na ABC koncept, koji je fundamentalno značajan u postupku implementacije i podrške konkurentskim strategijama preduzeća. Abstract. Improving the companies’ competitiveness contributes to raising the level of competitiveness of the national economy, as well as strengthening its position worldwide. Successful strategy adds value to the target, existing and potential, consumer, in the long run, thanks to the continuous recognition and satisfaction of his needs, much more efficiently than the competition does. In an effort to respond in an optimal way to the turbulences of the modern business environment, the need to create and implement reengineering programs, TQM programs, JIT programs, integration, changes in organizational and innovation culture, etc. is emphasized. Regardless of the specific commitment in terms of business strategy, a modern company, inevitably, faces the requirement of cost competitiveness. In modern conditions of pronounced external and internal complexity, achieving and maintaining competitive advantages is not possible without adequate cost information. The creation of large and diversi- fied companies with high capital investments, production and realization of a wide range of products, expansion of sales channels, in- tensive marketing, research and development and other activities to support the production and sales process result in a drastic increase in overheads compared to direct costs. The significant increase in the share of overheads in the total costs of the enterprise has made ac- counting procedures with overheads become a central problem of costing and managing the costs and performance of the enterprise. ABC (Activity Based Costing) is a sophisticated way of allocating overheads in the sense that it is more consistent with the principle of causality, and therefore produces more accurate informa- tion on the cost of products and services. The paper emphasizes the importance of support of the cost accounting information system, the key information core of the company’s accounting information system, in generating quality cost information, as support for modern company management mechanisms. An overview of the ABC concept, which is fundamentally important in the process of implementation and support of competitive strategies of companies, is given. K L J U Č N E R E Č I : K O N K U R E N T S K E PREDNOSTI, RAČUNOVODSTVO TROŠKOVA, OPŠTI TROŠKOVI, UPRAVLJANJE TROŠKOVIMA. KEY WORDS: COMPETITIVE ADVANTAGE, COST ACCOUNTING, OVERHEADS, COST MANAGEMENT application/pdf 724522 bytes https://phaidrabg.bg.ac.rs/o:28802 info:eu-repo/semantics/conferenceProceedings 2021 Jablan Stefanović, Radmila Knežević, Vladan Jugović, Jovana All rights reserved srp Ekonomska politika u Srbiji i svetu u 2021. : u susret globalnim šokovima i rastućoj neizvesnosti