o:25570 Kristalna struktura, optička i magnetna svojstva nanočestica Zn1-xFeyO(1-x+1.5y) (0.06 ≤ y/(1-x) ≤ 0.27) doktorska disertacija Crystal structure, optical and magnetic properties of Zn1-xFeyO(1-x+1.5y) (0.06 ≤ y/(1-x) ≤ 0.27) nanoparticles : doctoral dissertation sr Brza i ekološki prihvatljiva sinteza uzoraka mikrotalasnim procesiranjem korišćena je za pripremu ZnO nanočestica dopiranih sa 5, 10, 15 i 20 atomskih procenata (at. %) Fe (Zn1-xFeyO(1-x+1.5y)). Fazni sastav, kristalna struktura, širina energetskog procepa, morfologija, hemija površine, optička i magnetna svojstva ispitani su kako bi se utvrdio uticaj supstitucije jona Zn2+ jonima Fe3+ na svojstva čistog ZnO. Korišćene metode ispitivanja su: rendgenska difrakcija na prahu, infracrvena spektroskopija sa Furijeovom transformacijom, optička emisiona spektroskopija sa induktivno spregnutom plazmom, ramanska i Mesbauerova spektroskopija, rendgenska fotoelektronska spektroskopija, skenirajuća i transmisiona elektronska mikroskopija, BET (Brunauer-Emmett-Teller) metoda, UV-Vis difuzna refleksiona spektroskopija, fotoluminiscentna spektroskopija, elektronska paramagnetna rezonancija. U sintetisanim uzorcima, at. % Fe bio je u skladu sa predviđenim pre sinteze i potvrđeno je oksidaciono stanje jona Fe3+. Svi uzorci imaju heksagonalnu vurcitnu strukturu. Mala količina faze spinela ZnFe2O4 javlja se kod uzorka sa 20 at. % Fe. Zamenom jona Zn2+ jonima Fe3+ promenjeno je lokalno uređenje i narušena simetrija kristalne rešetke ZnO. Čestice prahova Zn1-xFeyO(1-x+1.5y) su sferoidne, u prahu ZnO sa 5 at. % Fe postoji mali udeo pločastih čestica. Raspodela Fe u ZnO prahu je homogena. Svi uzorci su na sobnoj temperaturi paramagnetni. Provodljivost uzoraka na sobnoj temperaturi raste sa povećanjem at. % Fe. Linearna voltametrija pokazala je bolju katalitičku aktivnost uzorka sa 5 at. % Fe za RRK u poređenju sa čistim ZnO. Uzorak sa 10 at. % Fe pokazao se kao obećavajući bifunkcionalni katalizator za RRK/RIK. Fotokatalitička aktivnost raste sa povećanjem at. % Fe u sastavu rešetke. Eco-friendly and rapid microwave processing of a precipitate was used to produce Fe-doped ZnO nanoparticles with 5, 10, 15 and 20 at. % of Fe (Zn1-xFeyO(1-x+1.5y)). The phase composition, crystal and band structure, morphology, textural properties, surface chemistry, optical and magnetic properties were examined to comprehend the influence of Fe3+ to Zn2+ substitution on the characteristics and catalytic activity of ZnO paticles. The analysing methods were: X-ray diffraction, Fourier transform infrared spectroscopy, inductively coupled plasma optical emission spectrometry, Raman, Mössbauer and X-ray photoelectron spectroscopy, electron paramagnetic resonance spectroscopy, scanning electron microscopy, transmission electron microscopy, the Brunauer-Emmett-Teller (BET) method, diffuse reflectance spectroscopy and photoluminescence spectroscopy. Atomic % of Fe in the Zn1-xFeyO(1-x+1.5y) were in accordance with planned and oxidation state of Fe3+ was confirmed. Samples had hexagonal wurtzite structure. Small amount of the ZnFe2O4 spinel phase occurs in sample with 20 at. % Fe. Partial Fe3+ to Zn2+ substitution has significantly altered local ordering in ZnO distressing the lattice symmetry. All powders consists spheroidal particles. Small amount of plate like particles exists in 5 at. % Fe sample. Fe atoms have homogenous distribution throughout ZnO matrix. At room temperature all the samples are paramagnetic. The conductivity of samples at room temperature increases with increasing at. % Fe. Linear sweep voltammetry showed an improved catalytic activity of 5 at. % Fe sample toward ORR, compared to pure ZnO. Sample with 10 at. % of Fe could be a promising bifunctional catalyst for OER/ORR. Photocatalityc activity increased with increasing of the at % of Fe in ZnO lattice. Fizička hemija - Nauka o materijalima / Physical chemistry - Materials science Datum odbrane: 30.09.2021. Cink oksid, nanočestice, sinteza materijala, optičke karakteristike, magnetne karakteristike, katalitička aktivnost, reakcija redukcije kiseonika (RRK), reakcija izdvajanja kiseonika (RIK) Zink oxide, nanoparticles, materials synthesis, optical properties, magnetic properties, catalytic activity, oxygen reduction reaction (ORR), oxygen evolution reaction (OER) 91552100 61534217 91552101 8554 2022-05-23T13:52:18.053Z 45 no 46 Vladimir, 1984- Rajić 82728201 2021 63 mentor Smilja, 1968- Marković 5822311 2021 63 mentor Nikola, 1959- Cvjetićanin 12522087 2021 63 član komisije Ivana, 1979- Stojković Simatović 31476583 2021 108 str. 7221945 http://phaidrabg.bg.ac.rs/o:25570 no yes 1 2022-05-23T13:52:18.320Z 70 11 1066775 1066784 Cink oksid, nanočestice, sinteza materijala, optičke karakteristike, magnetne karakteristike, katalitička aktivnost, reakcija redukcije kiseonika (RRK), reakcija izdvajanja kiseonika (RIK) Zink oxide, nanoparticles, materials synthesis, optical properties, magnetic properties, catalytic activity, oxygen reduction reaction (ORR), oxygen evolution reaction (OER) 537.622:544.2:535(043.3) 1738 11A11 2021