o:25312 Savremena molekularno-biološka ispitivanja prognostičkih faktora papilarnog tiroidnog karcinoma i mogućnost njihove primene u kliničkoj praksi Contemporary molecular-biological investigations of papillary thyroid carcinoma prognostic factors and their potential for application in clinical practice sr SAŽETAK Papilarni tiroidni karcinom (PTK) je najčešći oblik endokrinog maligniteta koji se javlja sa različitim stepenom agresivnosti. Identifikacija pacijenata koji će imati teži klinički tok je jedan od najvećih problema tiroidne onkologije. U ovom radu su predstavljeni savremeni tokovi bazičnih molekularno-bioloških istraživanja sa ciljem selekcije molekularnih markera poboljšanih prognostičkih performansi. Savremeni markeri su podeljeni na: molekularni “background” pacijenta (genski polimorfizmi); preoperativni cirkulišući markeri (tumorska DNK i RNK, tumorske ćelije i ekstraćelijske vezikule); intraoperativni markeri; postoperativni markeri (promene na nivou gena i proteina detektovane iz hirurški odstranjenog materijala) koji bi pomogli u proceni opsega hirurškog zahvata i personalizaciji terapijskog toka. Takođe je dat osvrt na prednosti i nedostatke svakog markera kao i mogućnost njihove primene u kliničkoj praksi. ABSTRACT Papillary thyroid carcinoma (PTC), the most common form of endocrine malignancy displays various extents of aggressiveness. Identification of patients who are at risk of developing more severe forms of the disease is of great importance in thyroid oncology. In this review we summarized contemporary basic molecularbiological research aimed to select molecular markers with improved prognostic accuracy. These markers are divided as: patients’ molecular background (genetic polymorphisms); preoperative circulating markers (tumor DNA and RNA, tumor cells and extracellular vesicles); intraoperative markers; postoperative markers (changes on genetic and protein levels detected from surgically removed tissue) that could aid the assessment of surgical extent and personalization of therapy. We also elaborated on benefits and disadvantages of each marker and their applicability in clinical practice. papilarni tiroidni karcinom, prognostički markeri, molekularna patogeneza papillary thyroid carcinoma, prognostic markers, molecular pathogenesis 1552101 2787-2947 91552100 45105929 2022-05-12T11:01:56.390Z 44 yes 46 Ilona Đorić Univerzitet u Beogradu, Institut za primenu nuklearne energije INEP, Srbija doktor bioloških nauka 0000-0001-5322-4559 Jelena Janković Miljuš Univerzitet u Beogradu, Institut za primenu nuklearne energije INEP, Srbija doktor biohemijskih nauka person 0000-0002-2589-3306 Sonja Šelemetjev Univerzitet u Beogradu, Institut za primenu nuklearne energije INEP, Srbija doktor bioloških nauka person 0000-0002-2898-6671 application/pdf 199424 https://phaidrabg.bg.ac.rs/o:25312 no yes 16 70 92000001 11A29 11A2902 Trendovi u molekularnoj biologiji 1 133 145 Univerzitet u Beogradu, Institut za molekularnu genetiku i genetičko inženjerstvo, Srbija 2021