186, [25] listova 3674196 bytes Vitamin D je od izuzetne važnosti u trudnoći pre svega za normalan rast kostiju i za celokupan razvoj bebe. Pokazano je međutim da 40-80 % trudnica ima nizak nivo (< 20 ng/ml) 25-hidroksivitamina D (25(OH)D) u serumu kao i da nizak nivo vitamina D u trudnoći povećava rizik za pojavu preeklampsije (PE) i prevremenih porođaja. U Srbiji, gde hrana nije obogaćena vitaminom D, stopa preeklampsije je veća u zimskom periodu. Odgovor na suplemenatciju vitaminom D dodatno se usložnjava prisustvom C-3α- epimera 25(OH)D3 (3-epi-25(OH)D3), čiji udeo u ukupnom nivou 25(OH)D u krvi može biti i do 60 % kod beba, a do 17 % kod odraslih. Prisustvo 3-epi-25(OH)D3 u krvi pupčane vrpce ukazuje da postoji prenos sa majke na novorođenče. Međutim, i dalje je nepoznato koja je uloga povišenog nivoa 3-epi-25(OH)D3 kod novorođenčadi, kako se nivo menja tokom prvih nedelja života novorođenčadi kao i kakav efekat 3-epi-25(OH)D3 ima na rast kostiju beba rođenih iz fizioloških trudnoća u odnosu na trudnoće sa komplikacijama kao što je preeklampsija. Stoga su ciljevi ove teze: 1) validacija upitnika o učestalosti konzumiranja namirnica (WRH-FFQ) koji bi omogućio procenu unosa vitamina D kod mladih žena u reproduktivnom dobu u Srbiji; 2) sagledavanje povezanosti niskog unosa i statusa vitamina D sa pojavom preeklampsije, kao i određivanje udela 3-epi-25(OH)D3 u ukupnom sadržaju 25(OH)D3 u odnosu na zdravstvene ishode majki i novorođenčadi; 3) određivanje nivoa 3-epi-25(OH)D3 tokom prvih nedelja života novorođenčadi i sagledavanje njegovog efekta na rast kostiju beba rođenih iz fizioloških trudnoća u odnosu na trudnoće sa komplikacijama kao što je preeklampsija; i 4) ispitivanje biološkog odgovora kostiju na izloženost endogenom i egzogenom izvoru 3-epi-25(OH)D3 na animalnom modelu. Studija validacije upitnika WRH-FFQ za procenu unosa vitamina D kod mladih žena u reproduktivnom dobu u Srbiji izvedena je od novembra do aprila, kada je smanjeno UVB zračenje. Upitnik WRH-FFQ adekvatno su popunile 422 žene od kojih su nasumično odabrane 44 žene uključene u dalji proces validacije, koji je obuhvatao tri vremenski odvojena popunjavanja anketa dvadesetčetvoročasovne ishrane (24h-AI), antropometrijsko merenje i uzorkovanje krvi... Vitamin D exposure during pregnancy is important for skeletal growth and development in the offspring. However, 40-80% of expecting mothers have low (< 20 ng/ml) serum 25-hydroxyvitamin D (25(OH)D) level . A recent meta-analysis demonstrated that low vitamin D status in pregnancy increases the risk of preeclampsia (PE) and preterm birth. In Serbia where there is no mandatory vitamin D food fortification policy, rates of PE are higher in winter. Response to vitamin D supplementation is complicated by the presence of C-3α epimer of 25(OH)D3 (3-epi-25(OH)D3) representing up to 60% of total 25(OH)D in infants and 17% in adults, raising questions regarding its biological derivation and function. The presence of cord 3-epi-25(OH)D3 suggests maternal-fetal transfer. However, it is still unknown whether 3-epi-25(OH)D3 increases in the first few weeks after birth and how it effects bone mineral accretion in infants of healthy and complicated pregnancies. Therefore, sequential objectives of this thesis are to: 1) validate a food frequency questionnaire (WRH-FFQ) for assessing vitamin D intake in young women of reproductive age in Serbia; 2) determine if low vitamin D intake and status is associated with PE in Serbia; and describe the proportion of total 25(OH)D in the 3-epi-25(OH)D3 form in relation to maternal and neonatal outcomes; 3) establish if 3-epi-25(OH)D3 in preterm and term infants of mothers with and without PE is predictive of bone mass at term age using a nested case vs. control design; and 4) test the biological response of bone to endogenous and exogenous 3-epi-25(OH)D3 in an animal model. The Women and Reproductive Health FFQ (WRH-FFQ) was completed by 422 women. A cross-sectional study, was conducted from November to April when UVB in Serbia is minimal. On a representative sub-sample (n=44) three 24 hour dietary recalls and anthropometric parameters were collected. Fasting blood samples for vitamin D biomarkers analyses were available for 23 women... Biohemija - Medicinska biohemija i vitamini / Biochemistry - Medical Biochemistry and Vitamins Datum odbrane: 15.10.2016. Đekić-Ivanković, Marija M., 1981- Status i funkcija vitamina D i C-3 [alfa]-epimera 25-hidroksivitamina D3 kod trudnica sa preeklampsijom i bez nje i kod novorođenčadi : doktorska disertacija info:eu-repo/semantics/bachelorThesis http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/2.0/at/legalcode Mandić, Ljuba, 1953- Glibetić, Marija, 1958- Glibetić, Marija, 1958- Mandić, Ljuba, 1953- Vrvić, Miroslav M., 1952- OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Prirodne supstance. Supstance nepoznatog sastava OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Prirodne supstance. Supstance nepoznatog sastava OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Medicinska hemija i biohemija OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Medicinska hemija i biohemija status vitamina D, metaboliti vitamina D, 3-epi-25(OH)D3, preeklampsija,trudnoća, krv majki i pupčane vrpce, kosti, unos vitamina D, validacija upitnika oučestalosti konzumiranja namirnica, reproduktivno zdravlje žena, mladi pacovi, doznozavisni odgovor, LC-MS/MS preeclampsia, pregnancy, vitamin D status, maternal and cord blood,vitamin D metabolites, 3-epi-25(OH)D3, bone, vitamin D intake, food frequencyquestionnaire, validation, women reproductive health, weanling rats, dose-responsetrial, LC-MS/MS 577.161.2(043.3) 2016 srp https://phaidrabg.bg.ac.rs/o:15334 cobiss:48829199 thesis:4895