o:14875 Parametri antioksidacionog sistema u tkivima žaba Pelophylax esculentus kompleksa kao biomarkeri izlaganja metalima doktorska disertacija Parameters of antioxidative defense system in tissues of the frogs from the Pelophylax esculentus complex exposure to metals : doctoral dissertation sr Organizmi su u životnoj sredini izloženi različitim zagađivačima i sredinskim faktorima. Metali su obeleženi kao rastući problem zbog svoje postojanosti i toksičnosti. Oksidacioni stres je jedan od glavnih načina delovanja metala na organizme. Redoks aktivni (Cu, Co, Cr, Fe, Ni i Zn) metali izazivaju direktno oksidacioni stres kroz Fentonovu i Haber-Vajsovu reakciju, dok redoks neaktivni metali (As, Cd, Hg i Pb) indirektno dovode do oksidacionog stresa kroz promenu aktivnosti antioksidacionog sistema (AOS). Pelophylax esculentus hibridni kompleks se sastoji od tri vrste semiakvatičnih žaba (od roditeljskih vrsta Pelophylax ridibundus i Pelophylax lessonae i njihovog hibrida Pelophylax kl. esculentus) koje koegzistiraju i mogu da stupaju u reproduktivne odnose. Žabe su zbog svojih životnih karakteristika (složen životni ciklus, polupropustljiva koža, prisutnost u vodenoj i terestričnoj sredini) podložne akumulaciji metala preko vode i kroz lanac ishrane i zato predstavljaju potencijalno dobre bioindikatore. Ciljevi ove doktorske disertacije su bili utvrđivanje razlika u bioakumulaciji metala, aktivnosti i koncentracijama parametara antioksidacionog sistema i aktivnosti holinesteraze u tkivima jetre, kože i mišića vrsta P. esculentus kompleksa sa četiri različita lokaliteta, zatim promene parametara antioksidacionog sistema pod uticajem različitih koncentracija akumuliranih metala, i na kraju potencijalna upotreba ovih parametara kao biomarkera efekata metala. Lokaliteti sa kojih su žabe izlovljavane su: jezero Popovica u okviru Nacionalnog parka “Fruška gora”, Specijalni rezervat prirode “Obedska Bara”, Park prirode “Ponjavica” i Veliki Bački kanal kao deo kanala Dunav-Tisa-Dunav. Parametri antioksidacionog sistema koji su analizirani u okviru enzimskih komponenti su: superoksid-dismutaza (SOD), katalaza (CAT), glutation-peroksidaza (GSH-Px), glutation-reduktaza (GR), enzim faze II biotransformacije glutation-S-transferaza (GST), a od neenzimskih komponenti: ukupni glutation (GSH) i slobodne sulfhidrilne grupe (SH). Određivana je i koncentracija metala (As, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Hg, Mn, Ni, Pb, Zn) u tkivima i vodi... Biologija - Fiziologija / Biology- Physiology Datum odbrane: 10.11.2016. antioksidacioni sistem; oksidacioni stres; holinesteraza; metali; žabe; Pelophylax esculetus kompleks; Pelophylax ridibundus; Pelophylax lessonae; biomarker; biomonitoring antioxidative defense system; oxidative stress; cholinesterase; metals; frog; Pelophylax esculentus complex, Pelophylax ridibundus; Pelophylax lessonae; biomarkers, biomonitoring 577.151:591.149(043.3) yes 48752911 91552101 4681 91552100 48752911 2017-03-17T10:28:57.053Z 45 no 46 mentor Marko D., 1988- Prokić 2016 63 mentor Slavica Borković-Mitić 2016 63 mentor Nebojša, 1979- Jasnić 2016 63 član komisije Zorica S. Saičić 2016 63 član komisije Slađan Pavlović 2016 63 član komisije Imre, 1962- Krizmanić 2016 199 listova 2334545 http://phaidrabg.bg.ac.rs/o:14875 no yes 4 2017-03-17T10:28:57.320Z 70 11 1066841 1066866 antioksidacioni sistem; oksidacioni stres; holinesteraza; metali; žabe; Pelophylax esculetus kompleks; Pelophylax ridibundus; Pelophylax lessonae; biomarker; biomonitoring antioxidative defense system; oxidative stress; cholinesterase; metals; frog; Pelophylax esculentus complex, Pelophylax ridibundus; Pelophylax lessonae; biomarkers, biomonitoring 577.151:591.149(043.3) 1738 11A02 2016